Historische ‘vrijplaatsen’ in ere hersteld

Originele artikelFOTOs/2010-09-16-Historische-Vrijplaatsen-etc-geheel-q30-s10.jpg

De liefdesgrot, de gedichtsteen, het vrijerspaadje in de kromme beukenlaan. Historische plekjes in de Groesbeekse bossen worden in ere hersteld.

NATUURPROJECT KETELWALD

Historische elementen in de bossen van het Rijk van Nijmegen en en het Reichswald worden weer zichtbaar gemaakt, waaronder de gedichtsteen, de grot en het kromme beukenlaantje in de bossen van Groesbeek.

In de Achterhoek was het steelse “goa’j mit buut’n brommers kieken?” jaren geleden een uitnodiging die ieder meisje begreep. In Groesbeek kenden de opa’s van nu ooit een andere gevleugelde uitdrukking om een meiske te verleiden: ‘Gode mee naor Van Pabst’. Aan het eind van het romantische beukenlaantje op het landgoed van jonkheer Van Lawick-Van Pabst zijn in een ver verleden heel wat prille verkeringen met een kus bezegeld. Het vrijerspaadje op landgoed De Wolfsberg was gevlochten uit bij elkaar gebonden beukenstammen. De groene tunnel eindigde in een ronde, open plek met een bankje en een tafeltje.

Krom is de beukenlaan allang niet meer, want het paadje van Van Pabst is door de jaren heen overwoekerd door het omringende bos. Maar dankzij een aantal natuurorganisaties en met financiële steun van de gemeente Groesbeek en de provincie Gelderland worden het kromme beukenlaantje en andere cultuurhistorische boselementen in ere hersteld. Een van die bijzondere plekjes is de grot aan de bosrand, pal achter het zweefvliegveld op Maldens Vlak. De toenmalige eigenaar van het landgoed, de puissant rijke zakenman P. van Stokkum, liet in 1923 aan de voet van de Hoenderberg een drie meter hoge steen uit de Eifel plaatsen. Gegraveerd in het 6.000 kilo wegende granietblok roept Van Stokkum in ge- dichtvorm wandelaars op om ‘in vree’ te genieten van de natuur. Later werd achter de steen een betonnen grot gemaakt bezet met bijzondere gletsjerkeien, afkomstig van De Hooge Hoenderberg. De grot was bedoeld om wandelaars ‘bij regen en onweder eene goede beschutting te bieden’. Later is de gedichtsteen verplaatst naar de ingang van het vakantiepark aan de Biesseltsebaan. De steen wordt binnenkort weer teruggezet op z’n oorspronkelijke plek en de grot wordt momenteel gerestaureerd onder regie van natuurorganisatie Probos.

GedenksteenFOTOs/2010-09-16-Historische-Vrijplaatsen-gedenksteen-q30-s10.jpg De grot van Van Stokkum en het kromme beukenlaantje van heer Van Pabst groeiden uit tot de eerste romantische ‘vrijplaatsen’ van Groesbeek.
Ook het Willemspark, een bijzonder lapje groen in het bos achter het huidige hotel-restaurant De Wolfsberg, wordt in oude luister hersteld. Op steenworp van De Wolfsberg worden bijzondere bezanding greppels in het bos weer zichtbaar gemaakt. De greppels zijn een visitekaartje van de werkverschaffing in de jaren dertig. De zandruggen zijn toentertijd opgeworpen om nieuw geplante bomen een goede voedingsbodem te geven.

Het vrijerslaantje bestaat nog steeds maar krom zijn de beuken al lang niet meerFOTOs/2010-09-16-Historische-Vrijplaatsen-beukenlaantje-q30-s10.jpg

De Werkgroep Milieubeheer Groesbeek (WMG) is een van de dragers van het cultuurhistorische bosproject. Volgens WMG-voorzitter Henny Brinkhof zijn bijzondere bosrelicten als het kromme beukenlaantje, de grot en de gedicht- steen op de Hoenderberg en de zandgreppels prachtige voorbeelden van de wijze waarop Groesbeek in een grijs verleden met zijn natuur omging.

Brinkhof: „Er gebeurde vroeger meer in het bos dan de jaarlijkse oogst van 300.000 kilo bosbessen. Groesbekenaren zijn altijd bezig geweest met hun bos. Het is belangrijk om die herinneringen levend te houden. Ze vertellen iets over de geschiedenis van een dorp, dat van oudsher heel dicht bij de natuur staat.”

Cultuurhistorie in de Groesbeekse bossen

• Natuurorganisatie Stichting Probos restaureert momenteel enkele cultuurhistorische elementen op de Groesbeekse landgoederen De Wolfsberg en De Hooge Hoenderberg.

• De restauratie van de grot en gedichtsteen, de kromme beukenlaan, Willemspark en bezandingsgreppels maakt deel uit van het grensoverschrijdende natuurproject Ketelwald, dat karakteristieke locaties in de bossen van het Rijk van Nijmegen en het Reichswald in kaart brengt.

• Het Ketelwald was de oorspronkelijke naam van het enorme bosgebied dat ooit op de hoefijzervormige stuwwal tussen Nijmegen en Kleef heeft gelegen.

• Naast de natuurlijke rijkdom herbergt de groene buffer tussen Nijmegen en Kleef een schat aan historisch interessante zaken. De Romeinen hebben er hun sporen achtergelaten, maar ook de Tweede Wereldoorlog is nog steeds zichtbaar aanwezig.