Plaatsnaam Stokkum komt in haast heel West-Europa voor

Uit: Hengelo’s Dagblad, 18 okt 1986FOTOs/plaatsnaam-STOKKUM.jpg Weggedoken tussen glooiende weiden en bolle essen, verscholen achter hoge eiken, ligt tussen Markelo en Diepenheim de kleine buurtschap Stokkum. Het dorpje hoort tot eerstgenoemde gemeente en bestaat uit een kern met wat woonhuizen en een handvol mooie boerderijen - waarvan de kleur van de luiken de verbondenheid van een aantal met de havezathe Weldam verraadt - en wat verspreid gelegen boerenbedoeningen.

De plaatsnaam Stokkum komt in heel West-Europa voor. Onze collega Henk Harmsen, die zelf in het Gelderse Stokkum woont, een dorpje dat tot de gemeente Bergh hoort, heeft dat eens uitgezocht. Hij vond tot nu dertien plaatsen die Stokkum heten - of een verwante naam die afgeleid is van Stokhem of Stokheim. Ze liggen in ons land, België, Luxemburg en West-Duitsland.

Hij heeft enkele van de gevonden Stokkums bezocht en ontdekte dat ze met elkaar gemeen hebben dat ze in bosrijke gebieden liggen. Dat klopt met de betekenis van stokheim, waarvan Stokkum is afgeleid, want dat wil zeggen: woonplaats waar bomen gerooid zijn.

Stokkum bij Bergh werd dan ook voor het jaar 1.000 Staockheim genoemd, in 1240 was het Stokhem en later werd het dan Stokkum. Mogelijk heeft de plaatsnaam Stokkum bij Markelo eenzelfde ontwikkeling doorgemaakt.

Dat is ook het geval geweest met de boerschap Stockum bij Schöppingen. In een oorkonde van Ludwig de Vrome uit 838 wordt Schöppingen voor het eerst genoemd, wel als Skopingus en in dat document wordt de in de boerschap Stockheim gelegen kerk van Schöppingen aan het klooster Herford geschonken.

Ook in het Belgische Lotharingen ligt een 1500 inwoners tellend dorpje Stockem, in een gebied dat door de Franken werd gegermaniseerd. Daarom werd in dit dorp tot 1922 overwegend Duits gesproken. Daarna werd het Frans echter de voornaamste taal en in 1945 werd de Duitse taal er officieel afgeschaft.

In de Luxemburgse gemeente Bettingen ligt, dichtbij de rivier de Prüm het 150 inwoners tellende boerendorpje Stockem. Ook in Belgische Limburg, in de gemeente Dilsen ligt een dorpje met de naam Stokkem. En in ons eigen Limburg kennen we het plaatsje Stokhem bij Wijlre.

De hem-namen zijn ontstaan in de tijd van de herbezetting van delen van ons land, na de grote volksverhuizingen, door de Franken, plusminus 700 tot 800 na Christus. In Oost-Nederland bestaan dan ook veel hem-namen. Zoals Lochem, Barchem, Doetinchem, Zelhem, enzovoort.

De meeste Stokkums liggen in heuvelachtig of tenminste sterk glooiend gebied.

Verder zou er ook nog een landgoed bij Nijmegen liggen dat deze naam heeft en ook de familienaam Van Stokkum (Stockum) komt over het hele land verspreid voor. Vermoed wordt dat ook in Scandinavië wel aanverwante plaatsnamen zijn te vinden. Want ook in die talen komt de uitgang hjem(heim) en het voorvoegsel Stock (denk aan Stockholm) voor. Wie van onze lezers heeft die naam daar op een plaatsnaambord vermeld gezien?

Het huidige lijstje: Stokkum bij Markelo (Overijssel); Stokkum, gemeente Bergh (Gelderland); Stokhem, bij Wijlre (Limburg); Stokkem, gemeente Dilsen (België); Stockem, bij Arlon, provincie Luxemburg (België); Stockheim, bij Düren (West-Duitsland); Stockem, bij Clervaux (Luxemburg); Stockum, tussen Bochum en Hagen (West-Duitsland); Stockum, bij Schöppingen (West-Duitsland); Stockum, bij Werne an der Lippe (West-Duitsland); Stockum, bij Arnsberg aan de Möhnesee (West-Duitsland); Stockum, bij Sundern aan de Sorpesee (West-Duitsland) en Stockum, bij Düsseldorf (West-Duitsland). Dertien keer dus, waarvan zeven in West-Duitsland, drie in ons land twee in België en een in Luxemburg

Zowel in het Gelderse Stokkum als in het in de Belgische gemeente Dilsen gelegen Stokkem zijn in het verleden al eens internationale voetbalontmoetingsdagen georganiseerd met elftallen uit genoemde dorpjes.